
Ковидоор хүнд өвчилсний дараа ухаан санаа самуурах, толгойд “холион бантан” үүсэх зэрэг хүндрэл гардаг. Гэтэл энэ өвчнөөр хөнгөн ба дунд зэргээр өвдсөн тохиолдолд ч эдгэрсний дараа ой ухаантай холбоотой асуудал үүсэх нь цөөнгүй гэж Америкийн Маунт”Синайн эмнэлгийн эмч нар мэдэгдэв. Тэдний ярилцлагыг “JAMA Network Open” сэтгүүл нийтэлжээ.“COVID 19-өөр хөнгөн өвдөж гэрээр эмчлүүлсэн хүмүүс бараг 1 жилийн дараа ч гэсэн ой тогтоолт асуудалтай байдаг, иймээс эдгэрсний дараа биеэ сайн арчилж тордож байх ёстой. Ер нь эрдэмтэн судлаачид иймэрхүү хүндрэл бэрхшээл, эрсдэлийн хүчин зүйлийг тодорхойлж хэрхэн нөхөн сэргээх арга барилыг хайж олбол зохино” гэж АНУ-ын эмч нар мэдэгдлээ. Түүнчлэн өвчтөнүүдийн мэдээлэл боловсруулалт, гүйцэтгэх функци доголддог аж. Коронавирүсийн халдвар авсан ихэнх хүмүүс эхний шинж тэмдэг илэрснээс хойш хэдэн долоо хоногийн дараа биеийн байдал дээрддэг, гэхдээ мэдрэлийн гаралтай уршиг дагавар тухайлбал үнэр мэдрэхээ болих, байнга бие сул дорой байх нь удаан хугацааны турш ажиглагдсаар байна. Хэдийгээр бие организмд вирүс байхгүй ч мэдрэлийн системийн хүндрэл хэдэн сарын турш мэдрэгдэн өдөр тутмын ажил үүргээ гүйцэтгэх, хэвийн амьдрахад асуудал үүсгэсээр байдаг аж.
Судлаачид 2020 оны 4 сараас 2021 оны 5-р сарын хооронд Маунт-Синай эмнэлэгт хандсан хүмүүсийг судалжээ. Тэд 18-аас дээш насны өмнө нь ой ухаантай холбоотой асуудалгүй хүмүүсийг сонгон авав, нийт 740 өвчтөн, дундаж наслалт 49 байв. Тэднээс тусгай тест авч анхаарал төвлөрөлт, ой тогтоолт, хэл яриа, сэтгэлгээ зэргийг үнэлжээ. Анхдагч онош тавьснаас танин мэдэхүйн тест хүртэл дунджаар 8 сар болсон. Тэдний 15% нь хэл ярианы асуудалтай, 16% нь танин мэдэхүйн чадвар алдагдсан, 18% нь мэдээллийг хэт удаан боловсруулж байв. Мөн 20% нь хүлээн авах чадвар, категориор сэтгэх чадвар буурсан, 23% нь ой тогтоолт маш муу, 24% нь шинэ мэдээллийг тогтоож чадахгүй байлаа. “Ахимаг насны хүмүүс хүндээр өвчилсний дараа танин мэдэхүйн чадвар мууддаг, гэтэл энэ судалгаанаас үзэхэд харьцангуй залуу хүмүүсийн нилээд хувь нь ковидоор өвчилснөөс хойш хэдэн сарын дараа чадвар нь муудсан байсан. Эмнэлэгт хэвтсэн хүмүүс гэрээр эмчлүүлэгсдээс ч олон удаа оюуны чадварын талаар гомдол гаргаж байна. Эмнэлэгт хэвтэгсдийн 37-39% нь ой тогтоолт муудсан гэсэн бол гэрээр эмчлүүлэгсдийн 12-16%нь” гэж эрдэмтэд ярилаа.
Нэмж өгүүлэхэд, удаан ковидын шинж тэмдэг бүтэн жилийн турш ажиглагдах магадлалтай гэж Хятад, Японы эмнэлгийн эмч нар мэдэгдэв. Тэд 1276 өвчтөнийг шинжлэхэд 6 сарын дараа өвчтөний 68% нь дор хаяж 1 шинж тэмдэг илэрч байсан бол 1 жилийн дараа 49% болж буурчээ. Ихэнх өвчтөн ажилдаа буцаж орсон ч дөрөвний нэг нь ажлаа урьдын хэмжээгээр гүйцэтгэж чадахаа больжээ. Ажлаас халагдсан эсвэл тэтгэвэрт гарсан хүмүүсийн гуравны нэг нь бие махбодийн тамир тэнхээ муудсан гэж тайлбарлажээ.